De Mythe van de Prairie. Wie op dit moment Netflix afstruint, stuit al snel op de western 1883: een serie die ons meeneemt naar de periode vlak na de Amerikaanse Burgeroorlog. James en Margaret Dutton ontvluchten met hun kinderen Elsa en John de armoede in Texas om een nieuw leven op te bouwen in het beloofde land: Montana.
De rauwe kant van het pioniersleven
De serie laat een hardheid zien die ik confronterend vond: de rauwe kant van het pioniersleven. Acteur Sam Elliott speelt Shea Brennan, een ervaren en koppige cowboy die de leiding neemt tijdens een reis vol ontberingen: verraderlijke rivieren, bandieten en ontmoetingen met inheemse volken. Ik vraag me af hoe dicht zo’n dramatisering komt bij het echte leven van de pioniers?
Little House on the Prairie
Een heel andere kijk op dat tijdperk biedt Little House on the Prairie, gebaseerd op de boeken van Laura Ingalls Wilder. Wie herinnert zich niet de lieflijke openingsscène: Ma en Pa hoog op een bergkam in hun huifkar. Stralende Ma die een haarlok onder haar bonnet schuift, en de drie meisjes die lachend de heuvel af rennen in hun katoenen pioniersjurkjes. Als kind wilde ik precies zo zijn: een meisje dat in een zwierig jurkje door een bloemenveld dartelt. Het was ook de tijd van Holly Hobbie en Sarah Kay — dromerige, landelijke figuurtjes die nog steeds in mijn vitrinekast staan.
Actrice Melissa Gilbert, die Laura speelde, zei ooit dat de filmset voor haar voelde als een zomerkamp. Dat klinkt logisch: voor een kind dat opgroeide tussen studio’s en spotlights moet een set vol natuur en vrijheid als vakantie hebben gevoeld. Toch bepaalt haar gezicht voor veel mensen hoe de echte Laura eruitzag. Maar daar kunnen we weinig over zeggen: Laura leefde in de 19e eeuw, en er bestaan slechts enkele foto’s van haar als volwassene. Als kind is ze nauwelijks vastgelegd; fotografie was toen nog duur en zeldzaam.
Mythische versie
Michael Landon gaf ons een bijna mythische versie van Charles Ingalls: standvastig, moreel onwrikbaar, altijd een wijze les paraat. De echte Charles was een ander type. Een rusteloze pionier die zijn gezin herhaaldelijk verhuisde in de hoop op een beter bestaan. Hij kende misoogsten, betaalde zijn schulden vaak niet en claimde waarschijnlijk illegaal grond van de Osage, een inheems Amerikaans volk.
Ook het leven van Laura zelf was veel grimmiger dan de serie doet vermoeden. Ze groeide op in diepe armoede en stond al op haar vijftiende voor de klas in een landelijk ‘éénkamer-schooltje’ met leerlingen van alle leeftijden door elkaar (dit detail heeft de serie wél trouw overgenomen). Elke week werd ze met paard en slee opgehaald door Almanzo Wilder, de jonge man die later haar echtgenoot zou worden. Dat klinkt heel romantisch — mijn man brengt me ook wel eens weg, maar dan met de auto.
Haar dochter Rose moedigde haar aan om haar herinneringen op te schrijven, al voelde Laura zich vrij om sommige gebeurtenissen te verzachten. In de boeken krijgt haar oudere zus Mary roodvonk en wordt ze tijdelijk blind. In werkelijkheid was Mary’s blindheid blijvend en veroorzaakt door virale meningo-encefalitis. Voor Laura betekende dat dat zij de ‘pratende ogen’ van haar zus werd: ze beschreef Mary alles wat ze zag — het landschap, de mensen, de dagelijkse beslommeringen. Dat voortdurende vertellen scherpten haar blik en voedden haar latere schrijverschap. Maar haar carrière kwam niet meteen van de grond. Haar eerste manuscript, Pioneer Girl, werd door geen enkele uitgever opgepakt. Pas later werd het omgevormd tot de Little House-boeken die in 1932 verschenen toen zij 65 jaar was. Ik ben dus in goed gezelschap: ook ik ben pas op latere leeftijd gaan schrijven.
De Mythe van de Prairie
Maar nu weer terug naar 1883. Historici prijzen de details van de serie: de rol van vrouwen, de authenticiteit van paardrijden en cowboytechnieken. Tegelijkertijd reisden in 1883 veel mensen al per trein, omdat de spoorwegen toen wijdverspreid waren. Hier zie je weer dat net als bij elke dramaserie 1883 elementen toevoegt voor entertainment.
Misschien is dat wel wat ik met deze blog probeer te zeggen: ik zoek naar hoe het werkelijk was, terwijl ik — net als ieder ander — soms de verleiding voel om het verhaal een beetje te verzachten, te verfraaien.
Terwijl ik dit schrijf, werp ik een blik op de foto van Sam Elliott aan mijn muur. Hij kijkt met een schalkse blik de huiskamer in, alsof hij wil zeggen dat hij trots is op het resultaat van de serie, maar dat je het met de historische waarheid niet altijd zo nauw hoeft te nemen.
Meer lezen?
Ben je geïnteresseerd geraakt door deze blog? Lees dan ook mijn andere blogs via deze pagina!